Türkiye, Çin’den ithalatını yuan cinsinden yapabilecek. Merkez Bankası bununla ilgili ittifakın sağlandığını duyurdu. Artık daima beraber buna berhudar mu olacağız? Şu bir gerçek ki Türkiye’nin dolar meselesi var. Ne yaparsa yapsın da günün ahir o doları bulmak zorunda.

Lakin yüksek bedelle swap yapmak ya da son örnekte olduğu suretiyle yuan cinsinden ithalat yapabilmek probleminin tahlili mü? Tahminen yurttaş nezdinde bu tip yanılgılara düşülebilir; doğaldır da…

Lakin bir ekonomi idaresinin bu tip açılımlarla kısa vadede tahlil bulamayacağını bilmesi lazım. Dersi kaçırmış talebe suretiyle, yapmış olduğu hamleyi tahlil zanneden bir anlayıştan kurtulamadığımız sürece biz döviz bağımlılığımız sebebiyle daha fazlaca dayak tarafız.

Gerçi sorun yalnızca ekonomi idaresine kişisel değil. Muhalefetin içinde de, bürokratlar içinde da, iş dünyasında da emsal bir şaşı bakış kelam mevzusu. Zannediyorlar ki, dolar haricinde bir para ünitesiyle tecim yaptığımızda problemler çözülecek.

Oysa probleminin gerçek nedenine neşter vurmadan tahlile kavuşmak asla mümkün değil. Bugün dolar bağımlılığı olan Türkiye iktisadının, yarın yuan, ruble, avro ya da gayrı bir para ünitesine olan açmazını konuşuyor oluruz.

Günün ahir bucağa sıkışmışlığımız, siyasetten iktisada kadar manevra kabiliyetimizi yitireceğimiz gerçeğini değiştirmiyor. Tekraren yazdık çizdik anlattık; sadece hala birebir başla yol alınmaya devam ediyor.

Bir de şöyleki bir düşünce var: “ABD istenilmeyen, onlar yapar; fakat Çinliler emperyalist değil, yapmaz.” En hafifçe tabirle dünyanın en saf yaklaşımı olarak nitelendirebileceğim bu görüş açısı, Türkiye’yi bu kısır döngüden asla çıkaramaz.

Zira emperyalist olmak o denli doğuştan gelen bir özellik değil. Güçlenmek, gücü eline geçirmek, sonrasında güç zehirlenmesine girerek, gücü elinde tutmak ismine meydana getirilen naturel bir süreç. Lâtif değil, lakin bu türlü. Doğrusu bugün ABD’den beklediğiniz her şeyi yarın değişik bir devlette birebir özellikler oluşursa bekleyin.

Kıymetli olan burada birilerinin güçlenmesi, güç kaybetmesi değil, dünyada gücün, güç zehirlenmesi yaratmayacak seviyede istikrarlı dağılmasıdır. Hatası ve bucu oynayan memlekete, problemin bu boyutunu iyi mi anlatacağız bilemiyorum sadece Türkiye’nin hayrına olan budur.

Yine en başa döner ‘döviz bağımlılığı iyi mi azalır’ sorusunu ortaya koyarsak cevabı fazlaca belirli. Dış tecim dengesiyle… Üreten, ürettiğiyle kazanan, üretiminde dış tedarik nispeti düşük olan, aldığından fazlaca sattığıyla değil, harcadığından fazlaca kazandığıyla bir performans koyan yapı fakat döviz bağımlılığını azaltır.

Daha olağan anlatımla kazanan bir ekonominiz yoksa, bugün dış gücün silahını dolar, yarın yuan olarak görürsünüz. Lakin sizin kaderiniz değişmez. Artık oturup bunun için ne yapıyoruz onu konuşalım. Hamaset, dolar muhtaçlığını ortadan kaldırmıyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz