| 2008 sonu dolar tahminleri |
 2007 yılında düşük bir kur seviyesinde ilerleyen doların 2008'de nasıl olacağı konusunda oldukça farklı yorumlar geliyor. Dolar kuru dalgalı kur politikasıyla birlikte biraz daha serbest bırakılmış durumda merkez bankası dalgalı kur politikası ile birlikte dolar yada diğer bir döviz olan euro da net bir yıl sonu hedefi belirlemiyor. Fakat Maliye Bakanlığı devlet bütçesini hazırlamak için bir kur hedefi belirlemek zorunda. Aksi takdirde kamu harcamalarının döviz karşılığı yapılacak kısmı tahmin edilemez ve yeterli ödenek ayrılamaz. İşte bu nedenle Maliye Bakanlığı ve yıllık programları ve uzun vadeli planları hazırlayan Devlet Planlama Teşkilatı 2008 bütçesi için ortalama dolar kurunu 1 lira 37 kuruş olarak tahmin ettiler. Bu belirlenen dolar kuru seviyesi, devletin kur tahmini olarak kayıtlara geçti.
Devletin gelecek yıl için dolar kuru tahminini bu şekilde belirttikten sonra gelelim özel sektör firmalarının 2008 için dolar kuru tahminine... Türkiye’de çalışan yabancı sermayeli firmalar 2008’de doların Türk Lirası karşısındaki ortalama değerini 1 lira 26 kuruş olarak tahmin ediyorlar. Euronun lira karşısındaki ortalama değerini ise 1 lira 75 kuruş olarak düşünüyorlar. Yabancı sermayeli özel firmaların 2008 yılı sonu kur tahminlerine göre bir dolar 1 lira 23 kuruş, bir euro 1 lira 66 kuruş olacak. Böylece özel sektörün kur tahminlerinin devletin kur tahminlerinden daha iyimser olduğunu söyleyebiliriz. Türk Lirası’nın değerinin diğer para birimleri karşısında fazla değer kaybetmeyeceği tahmini Türkiye ekonomisine olan güveni gösteriyor. Çünkü, bir ülkenin para biriminin diğer para birimleri karşısındaki değeri o ülkenin hem ekonomik hem de siyasi güvenilirliğini yansıttığı kabul edilir. Bu nedenle Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı sermayeli kuruluşların Türkiye ekonomisine güvenlerinin tam olduğunu söyleyebiliriz. Yabancı sermayeli kuruluşların iyimser döviz kuru tahminlerine karşın Avrupalı bazı kur stratejistleri, Türk Lirası'nı önümüzdeki iki ayın en riskli parası olarak görüyorlar. Çünkü, Kuzey Irak’a yapılacak bir harekâtın liraya değer kaybettireceğini düşünüyorlar. Türkiye’nin yüksek cari işlemler açığı ve yüksek dış borcu böyle bir harekât için risk olarak görülüyor.
 Ayrıca Türkiye’ye yapılan yatırımların kalitesi de tartışma konusu. Dolar satarak lira satın alanların ‘taşıma ticaret’ yoluyla geçen altı ay içinde yüzde 20 oranında para kazandığı hesaplanıyor. Japonya’da politika faiz oranlarının yüzde yarım, Türkiye’de ise yüzde 16,75 olması taşıma ticaretin cazibesini sürdürüyor.
Taşıma ticaretin yarattığı imkândan faydalanıp aşırı miktarda gelen sıcak para, getirisi iyi hesap edilmemiş alanlara da yatırılıyor. İleride bu yatırımlar geri dönüşü olmayan batık varlıklar haline dönüşebilir endişesi var. İşte bu kötümser değişkenler karşısında Bloomberg’de Türk Lirası için döviz kuru tahmini yapan 23 ekonomistin tahminlerinin ortalamasına göre 2007 sonunda 1 lira 28 kuruş olacak. Oysa Türkiye’de beklenen dolar kuru bu yıl sonu için bu kadar yüksek değil. Yıl sonu için tahmin edilen kur 1 lira 23 kuruşu geçmiyor. Avrupalı kur stratejistleri ve Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirketler önümüzdeki dönemde lirayı dolar karşısında Maliye Bakanlığı’ndan daha değerli görüyorlar. Bu durumda Türkiye'ye sıcak para girişinin önümüzdeki dönemde artarak devam edeceğini söyleyebiliriz. Gelecek yılın bütçe büyüklükleri ve 2008 yılı programı açıklandı. Açıklanan bütçe ve yıllık programda dalgalı döviz kuru rejiminin 2008 yılında da sür... |